Phụ đề VLC bị lỗi font, hiện ký tự lạ: hai cách sửa

VLC phát được gần như mọi thứ, nhưng phụ đề là chỗ nó hay vấp nhất: chữ có dấu hiện thành é hay Ä‘, chữ biến thành dấu hỏi hoặc hình thoi, hoặc cả dòng thành ô vuông. Video không sao, và thường chữ trong file cũng không sai: VLC đang đọc file phụ đề bằng sai bảng mã.

Có hai cách. Bạn có thể bảo VLC dùng bảng mã nào, cách này chỉ có tác dụng trên máy đó. Hoặc bạn sửa hẳn file, cách này dùng được trên VLC, TV, Plex và mọi nơi khác.

Vì sao VLC hiện sai chữ

File phụ đề không ghi mình được lưu bằng bảng mã nào. Nếu file là UTF-8 hợp lệ, VLC đọc theo UTF-8 và mọi thứ ổn. Nếu không, VLC dùng bảng mã phụ đề mặc định, tùy theo ngôn ngữ hệ thống của bạn, trong khi phụ đề cũ thường dùng bảng khác: Windows-1252, Windows-1250, Windows-1251, Windows-1258 cho tiếng Việt, hay các font cũ TCVN3 và VNI.

Nhìn ký tự lạ là đoán được nguyên nhân:

• é, Ä‘, ố: file đã bị chuyển mã hai lần trước khi tới tay bạn (bị đọc như Windows-1252 rồi lưu lại thành UTF-8). VLC đang đọc đúng, lỗi nằm luôn trong file, nên chỉnh cài đặt VLC không giúp được gì.
• ? hoặc �: file ở bảng mã cũ mà VLC lại đọc như UTF-8, hoặc bảng mã mặc định không có các chữ đó.
• Chữ đúng nhưng dấu sai (baòn thay cho bạn, Dйjа thay cho Déjà): VLC dùng nhầm bảng mã khu vực.
• Chµo b¹n, Chaøo baïn: tiếng Việt gõ bằng font TCVN3 hoặc VNI. VLC không có tùy chọn cho hai bảng mã này, nên chỉ có cách sửa file. Xem bài Sửa lỗi font phụ đề tiếng Việt.
• Ô vuông □□ trong khi trình soạn thảo hiện đúng chữ: bảng mã không sai, font phụ đề của VLC thiếu các chữ đó.

Cách 1: chỉnh bảng mã phụ đề trong VLC

1. Mở Tools → Preferences và vào mục Subtitles / OSD. Trên Mac, mở VLC → Preferences (bản mới gọi là Settings) và vào mục Subtitles.
2. Ở Default encoding, chọn bảng mã của file, ví dụ Vietnamese (Windows-1258), Western European (Windows-1252) hay Cyrillic (Windows-1251).
3. Lưu, rồi đóng và mở lại video. VLC đọc bảng mã phụ đề khi nạp file, nên video đang phát vẫn giữ chữ cũ.

Cách này nhanh nhưng có giới hạn. Cài đặt là một lựa chọn chung cho mọi file: đặt sang tiếng Việt thì phụ đề tiếng Pháp có thể hỏng. Nó không theo file sang TV, điện thoại hay Plex. Và nó không sửa được file đã bị chuyển mã hai lần, hay các font TCVN3, VNI mà VLC không có trong danh sách.

Cách 2: sửa file một lần, lưu thành UTF-8

1. Mở Sửa lỗi font phụ đề và thả file phụ đề vào. File được đọc ngay trong trình duyệt, không tải lên đâu cả.
2. Công cụ thử mọi bảng mã nó biết, kể cả TCVN3 và VNI mà VLC không có, rồi chọn bảng mã cho ra chữ đúng. Nếu có hai bảng gần nhau, nó hiện cả hai để bạn chọn.
3. Các dòng bị chuyển mã hai lần (é nằm trong file) được sửa tự động, phần xem trước hiện từng dòng.
4. Tải file về. File giữ nguyên tên và định dạng, chỉ khác là đã ở UTF-8, nên VLC đọc đúng dù bảng mã mặc định đặt là gì. Đặt nó cạnh video, thay cho file cũ.

Vì UTF-8 được nhận ra mà không cần đoán, file đã sửa cũng phát đúng trên MPV, MPC-HC, Plex, Kodi, smart TV và phần mềm dựng phim.

Ô vuông thay cho chữ: đổi font

Nếu chữ hiện đúng trong trình soạn thảo và trong phần xem trước của công cụ nhưng VLC hiện ô vuông, hãy đổi font phụ đề của VLC:

1. Tools → Preferences → Subtitles / OSD (mục Subtitles trên Mac).
2. Ở Font, chọn font có đủ chữ của ngôn ngữ bạn cần, như Arial, Tahoma hay Segoe UI trên Windows, hoặc Helvetica trên Mac. Với tiếng Trung, Nhật, Hàn, chọn font dành cho chữ đó như Microsoft YaHei, Yu Gothic hay Malgun Gothic.
3. Lưu rồi mở lại video.

Những lỗi trông giống lỗi bảng mã

Mã như {\an8}, <font color="#ffff00"> hay [Music]. Đây là thẻ định dạng hoặc mô tả âm thanh, không phải chữ hỏng. VLC ẩn hầu hết các thẻ, nhưng một số file viết chúng theo kiểu VLC in ra. Bỏ định dạng khỏi phụ đề xóa chúng đi.

Chữ đúng nhưng sai thời điểm. Đó là lỗi thời gian, không phải lỗi bảng mã. Nhấn G hoặc H trong VLC để tìm độ lệch, rồi sửa file bằng Chỉnh thời gian phụ đề. Bài Cách sửa phụ đề bị lệch giờ nói cả về phụ đề lệch dần.

Không hiện gì cả. Kiểm tra phụ đề có cùng tên với video và nằm cùng thư mục, hoặc nạp bằng Subtitle → Add Subtitle File. Bài Cách thêm file phụ đề vào video có hướng dẫn cho từng trình phát.